Scheiding hoe werkt dat en wat zijn de stappen?

Er bestaat vaak veel onduidelijkheid over de scheidingsprocedure of hoe een echtscheidingsprocedure precies werkt. Het is handig om te weten wat de belangrijkste stappen in de procedure tot scheiding zijn en de doorlooptijd. In dit korte artikel vindt u achtereenvolgens de diverse stappen bij een echtscheiding.

Stap 1: communicatie met uw partner over de voorgenomen scheiding

Het is belangrijk dat u zeker weet dat u wilt scheiden. Immers, als herstel mogelijk is, is er ook een optie om bijvoorbeeld via huwelijkstherapie het huwelijk te herstellen.

Vervolgens is het belangrijk hierover op een goede manier te communiceren met uw partner én (als er kinderen zijn) ook met uw kinderen. Kinderen dienen te beseffen dat het niet aan hen ligt dat u wilt scheiden.

Stap 2: de voorbereiding bij een echtscheiding

Ter voorbereiding is het van belang uit te zoeken of u op basis van huwelijkse voorwaarden bent getrouwd of in gemeenschap van goederen. Als u destijds bij het huwelijk niets geregeld heeft en u bent in Nederland getrouwd, dan bent u automatisch in gemeenschap van goederen getrouwd.

Indien er sprake is van kinderen, dan is het erg belangrijk dat er een ouderschapsplan tot stand komt. Dit is een plan waarin de allerbelangrijkste zaken met betrekking tot de kinderen worden opgenomen. Denk bijvoorbeeld aan waar de kinderen gaan wonen, maar ook aan hoe ziet de omgangsregeling er straks uit. Het is dus goed hier al over na te denken voordat u naar de advocaat gaat. Voor wat betreft de alimentatie geldt dat dit berekend zal worden door de advocaat.

Stap 3: naar de advocaat

Stap 3 is de weg naar een advocaat. Deze legt uit hoe de procedure precies werkt en zal u bijstaan. U kunt zich beiden laten bijstaan door een en dezelfde advocaat of partijen kiezen elk hun eigen advocaat.

Dit laatste is met name raadzaam als u niet meer op goede voet met elkaar leeft. Als u over de meeste dingen wel overeenstemming verwacht te krijgen, kunt u kiezen voor een gezamenlijke advocaat.

Stap 4: correspondentie aan wederpartij omtrent de scheiding

Stap vier, de advocaat zal in de meeste gevallen een brief verzenden aan de wederpartij om te kijken of de belangrijkste dingen met betrekking tot echtscheiding in overleg geregeld en vastgelegd kunnen worden. Is dit het geval, dan kan men kiezen voor een convenant. Een convenant is een contract met de belangrijkste afspraken voor wat betreft de echtscheiding en indien er kinderen zijn een ouderschapsplan.

Stap 5: indienen verzoekschrift tot echtscheiding of scheiding

Het kan ook zijn dat er überhaupt geen contact met de wederpartij plaatsvindt of dat u er samen absoluut niet uitkomt. In dat geval zal een verzoekschrift worden opgesteld. Dit is een processtuk waarbij aan de rechtbank gevraagd wordt om de scheiding uit te spreken. Ook worden zo nodig nog een paar andere zaken gevraagd, bijvoorbeeld: met betrekking tot de kinderen, alimentatie, verdeling van het vermogen of wie de schulden gaat betalen.

Stap 6: verweerschrift

Vervolgens is de wederpartij aan zet en kan deze in verweer gaan tegen hetgeen verzocht is in het verzoekschrift. Dit gebeurt via een verweerschrift, waarin de wederpartij aangeeft waar deze het niet mee eens is. Na indiening van het verzoekschrift, moet de wederpartij  binnen 6 weken verweer aantekenen. Als de wederpartij extra tijd nodig heeft om het verweerschrift in te dienen, zal zij om uitstel moeten verzoeken.

Overigens kunnen hierbij door de andere partij ook tegenverzoeken worden ingediend (zelfstandige verzoeken). Bijvoorbeeld kan als verzocht wordt om een echtscheiding, de wederpartij als tegenverzoek vragen om vaststelling van alimentatie.

Soms gebeurt het ook dat de wederpartij helemaal niets doet. In dat geval wordt de partij die een verzoekschrift heeft ingediend in beginsel in het gelijk gesteld.

Stap 7: zitting

Na verweer door de wederpartij, bepaalt de rechtbank in overleg met partijen een datum voor de mondelinge behandeling bij de rechtbank. Hierbij kunnen partijen hun standpunten mondeling toelichten. Soms komen partijen voorafgaand aan de zitting tot overeenstemming en wordt dat vervolgens vastgelegd door partijen.

In weer andere gevallen besluiten partijen een serie van gesprekken met elkaar in te gaan met behulp van een mediator. Dit met als doel om de communicatie tussen partijen te verbeteren en samen tot oplossingen te komen en deze afspraken vervolgens te laten vastleggen. Onze ervaring is dat er gevallen zijn waarin mediation lukt en ook gevallen waarin het niet lukt.

Stap 8: de uitspraak

Indien partijen niet tot een oplossing zijn gekomen, zal de rechter of nog een zitting inplannen, of als alles al duidelijk is uitspraak doen. Dit vindt meestal 4 weken na de zitting plaats, maar kan ook langer duren. Dit wordt schriftelijk gedaan en partijen hoeven hier dus niet opnieuw voor naar de rechtbank te gaan.

Stap 9: inschrijven bij de gemeente van de scheiding

Aangezien huwelijken bij het tot stand komen worden geregistreerd bij de burgerlijke stand, moet ook de echtscheiding geregistreerd worden bij de burgerlijke stand. Dit dient normaliter binnen 6 maanden te gebeuren. Als dit niet tijdig geschiedt, dienen partijen opnieuw een echtscheidingsprocedure te starten.

Om dit te kunnen doen zijn twee akten van berusting nodig: een van de ene partij en een van de andere partij. Een akte van berusting is een kort document waarin verklaard wordt niet in hoger beroep te gaan. U verklaart dat u het eens bent met de echtscheiding. Indien beide akten aanwezig zijn, dan kan de echtscheiding snel worden ingeschreven bij de gemeente. Ontbreekt een van beide akten, dan kan de echtscheiding pas na 3 maanden worden ingeschreven.

Als de echtscheiding is geregistreerd bij de burgerlijke stand, dan zijn de zaken rond. Het totale proces duurt vaak 6 maanden tot een jaar. Als beide partijen samen tot afspraken komen, dan kan alles in een aantal weken al rond zijn. Hierover kunt u meer informatie vinden bij het artikel over gezamenlijke echtscheiding.
Indien u vragen heeft of begeleiding wenst bij de echtscheiding, kunt u contact met ons opnemen, zodat wij u mogelijk kunnen bijstaan.